Gmina Żmudź jest atrakcyjna turystycznie. Nad zalewami „Dębowy Las” i w miejscowości Puszcza wykształciły się popularne centra letniego wypoczynku nad wodą. Szczególnie atrakcyjnym miejscem do wypoczynku jest zbiornik „Dębowy Las”. Można tam powędkować i odpocząć w ciszy i spokoju. Gminę przecinają piesze i rowerowe szlaki turystyczne, ale to nie wszystkie propozycje wypoczynku aktywnego, gdyż w Ośrodku Wypoczynkowym Caritas w Puszczy można pojeździć konno. Uzupełnieniem turystycznej oferty Gminy jest możliwość wypadu na spotkanie z zabytkami pobliskiego miasta Chełm. Mimo wkraczającej nowoczesności w Gminie wciąż pełno jest starych domów oraz stylowych kapliczek, figur i krzyży przydrożnych.

Okolica jest dość ciekawa gdyż jest tu cicho i spokojnie. Warunki są wręcz idealne na odpoczynek od wielkomiejskiego zgiełku. Zatem na urlop „Jedź na Żmudź” .To wcale nie tak daleko.

Na terenie Gminy występują liczne obiekty zabytkowe:

1) w miejscowości Dryszczów

2) w miejscowości Klesztów

  • architektoniczny zespół sakralny: kościół rzymskokatolicki z 1772 r. wraz z wyposażeniem wnętrza w zabytki ruchome, dzwonnica, przytułek, dom kościelny, plebania wraz z częścią działki.

3) w miejscowości Pobołowice

  • młyn wodno-gazowy
  • cmentarzyska kurchanowe

4) w miejscowości Puszcza

5) w miejscowości Wólka Leszczańska

  • murowany zajazd z 1795 r.
  • pozostałości zespołu dworsko – parkowego – park podworski z 1874 r.

6)w miejscowości Żmudź

  • kościół drewniany (dawna cerkiew greckokatolicka) z 1753 r.
  • dzwonnica drewniana z końca XVIII w.
  • murowana kapliczka z końca XIX wieku
  • murowany budynek Urzędu Gminy z 1905roku
  • pozostałości zespołu dworskiego
  • murowana gorzelnia i magazyn z XIX wieku

Ponadto w Gminie znajdują się również cmentarze i mogiły:

  • miejscowość Bielin – cmentarz ewangelicki z końca XIX wieku
  • miejscowość Klesztów– cmentarz rzymskokatolicki z 1 poł. XX wieku
  • miejscowość Leszczany – cmentarz greckokatolicki z 1 poł. XIX wieku, cmentarz ewangelicki z końca XIX wieku, cmentarz prawosławny z końca XIX wieku,
  • miejscowość Pobołowice – cmentarz prawosławny z 2 poł. XIX wieku
  • miejscowość Roztoka – cmentarz prawosławny z 1 poł. XX wieku
  • miejscowość Syczów– cmentarz ewangelicki z XIX wieku
  • miejscowość Żmudź – cmentarz rzymskokatolicki z 2 poł. XIX wieku, cmentarz jeńców radzieckich z XX wieku

Przez obszar Gminy przepływają rzeka Udal, będąca lewobrzeżnym dopływem Bugu oraz trzy cieki wodne o mniejszym znaczeniu: rzeka Krzywólka, Kanał Żmudzki oraz Kanał Lipiniecki. W Gminie znajdują się cztery zbiorniki retencyjne:

  • w miejscowości Puszcza o pow. 10,00 ha,
  • w miejscowości Wołkowiany o pow. 4,00 ha
  • w miejscowości Kol. Pobołowice o pow. 9,50 ha
  • w miejscowości Wołkowiany - zbiornik „Dębowy Las” o pow. 27,60 ha

Gmina charakteryzuje się lesistością wynoszącą około 20 %, i występowaniem dobrych gleb. Miejscowe środowisko przyrodnicze należy uznać za cenne,
o czym świadczą występujące tu prawne formy ochrony przyrody. Walory krajobrazowe Gminy doceniono poprzez objęcie ich ochroną w dwóch Obszarach Chronionego Krajobrazu: Chełmskiego oraz Grabowiecko – Strzeleckiego. Obok Żmudzi znajduje się rezerwat przyrody z cennymi formami erozyjnymi na stokach ze skał kredowych oraz najbogatszym w Polsce stanowiskiem lnu złocistego. Dodatkowo na listę pomników przyrody wpisano dziewięć dorodnych drzew. Faunę Gminy reprezentują ptaki: łabędź niemy, kwiczoł, dzierzba rudogłowa, puszczyk, sowa uszata, rybitwa białoczelna, pliszka siwa, a także unikat w skali kraju — orlik krzykliwy. Najcenniejszy przedstawiciel gadów, to żółw błotny a wśród płazów, kumak nizinny, żaba zielona i ropucha szara. Ssaki to przede wszystkim sarny, łosie oraz bobry.

Na terenie Gminy występują następujące pomniki przyrody:

  • dąb szypułkowy rosnący w miejscowości Pobołowice o obwodzie pnia 527 cm,
  • lipa drobnolistna rosnąca w miejscowości Bielin o obwodzie pnia 290 cm,
  • dwa jesiony wyniosłe rosnące w miejscowości Kolonia Pobołowice o obwodzie pnia około 380 cm,
  • dwa dęby szypułkowe rosnące w miejscowości Pobołowice o obwodzie pnia około 427 cm,
  • dąb szypułkowy rosnący w miejscowości Żmudź o obwodzie pnia 421 cm,
  • dwa modrzewie rosnące w miejscowości Wólka Leszczańska o obwodzie pnia 286 i 332 cm.

Ponadto w miejscowości Żmudź występuje rezerwat przyrody  o pow. 5,81 ha. Rezerwat utworzono w celu zachowania unikalnych form erozyjnych zbudowanych ze skał kredowych oraz ochrony stanowisk roślin kserotermicznych z największym w Polsce skupiskiem lnu złocistego. Na terenie Gminy utworzono Chełmski  i Grabowiecko Strzelecki Obszar Chronionego Krajobrazu. Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje północno zachodnią część Gminy. Są to tereny niezwykle bogate pod względem florystycznym i faunistycznym: dolina rzeki Udal i rzeki Krzywólka z licznymi stawami i torfowiskami, kompleksy leśne okolic miejscowości Pobołowice
i Puszcza. Południowy fragment Gminy należy do Grabowiecko - Strzeleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu i obejmuje atrakcyjną krajobrazowo rzeźbę terenu okolic Maziarni i fragment doliny rzeki Wełnianka.

Gmina Żmudź położona jest w południowo wschodniej części powiatu chełmskiego w województwie lubelskim.

Powierzchnia tej jednostki terytorialnej wynosi 144 km kwadratowe, które zamieszkuje 3,2 tysiąca osób. Jest to gmina wiejska w skład której wchodzi 17 sołectw w skład, których wchodzi 22 miejscowości Gęstość zaludnienia wynosi około 26 osób na km kwadratowy. Gmina posiada dobrą lokalizację. Odległość od Chełma wynosi 20 km, od Lublina 90 km. Przez gminę przebiega 10,7 km drogi wojewódzkiej z Chełma do Hrubieszowa. Do 1998 roku w nomenklaturze oznaczeń drogowych nosiła nazwę drogi krajowej. Prowadzi ona do przejścia granicznego z Ukrainą.